Programma 2010 – 2014
‘Alles van waarde is weerloos.’ (Lucebert)
Dat moet dus beschermd worden!
Inleiding
In dit programma voor de raadsperiode 2010 – 2014 treft u onze doelstellingen aan, uiteraard gebaseerd op de GroenLinks-visie. We hebben per beleidsterrein zo concreet mogelijk aangegeven waar wij ons in de gemeente Vlagtwedde voor gaan inzetten.
De economische crisis maakt het opstellen van een verkiezingsprogramma niet eenvoudig. Economische stabiliteit was de laatste jaren een begrip, maar nu hebben we te maken met een grote mate van onzekerheid. Niemand kan voorspellen hoe en wanneer de crisis afloopt. Het kan best zijn dat keuzes die we in ons verkiezingsprogramma gemaakt hebben, moeten worden bijgesteld of herzien op basis van ontwikkelingen die we nu nog niet kennen.
Maar de crisis biedt ook kansen. We kunnen nu écht verder met een duurzame economie. Investeringen in natuur, de groene ruimte en bijvoorbeeld energiebesparing komen zowel de economie als onze leefomgeving ten goede. Ook onze gemeente ontkomt in de komende jaren niet aan grootschalige bezuinigingen. Beslissingen zullen zorgvuldig moeten worden genomen; voorzieningen moeten immers in stand blijven om de leefbaarheid te behouden. We willen zoeken naar structurele oplossingen, waarbij het sociale aspect voorop staat. Samen moeten we bouwen aan een duurzame toekomst: mondiaal, landelijk, maar om te beginnen zeker ook gemeentelijk.
In de nabije toekomst komen we in een situatie terecht waarbij de wereldwijde olieproductie sterk zal afnemen. Niet omdat de olie op is, maar omdat de gemakkelijk aan te boren olie op is. Olie die op dit moment nog niet gebruikt wordt vanwege slechte kwaliteit of moeilijke bereikbaarheid zal dan ineens benut moeten worden. Omdat de omstandigheden voor de olieproductie moeilijker worden, zal de olieprijs stijgen, terwijl de productie steeds verder afneemt. Er ontstaat dan een permanente oliecrisis. Overigens geldt deze problematiek ook voor de gasvoorraden.
Daardoor ontstaat er op den duur onvermijdelijk een ander soort samenleving, die niet meer zo afhankelijk is van fossiele brandstoffen. De overgang naar deze nieuwe samenleving zal net zo ingrijpend zijn als destijds de industriële revolutie. GroenLinks wil nu al aan die nieuwe samenleving bouwen door anders met energie om te gaan. De kracht van de lokale gemeenschap moet daarbij centraal staan. Voedsel en energie moeten zoveel mogelijk in de directe omgeving worden geproduceerd.
Om te voorkomen dat we straks door de omstandigheden overvallen en gedwongen worden, willen we nu alvast bewust werken aan de omschakeling: bezuinigen op gebruik van energie en overschakelen op duurzame energie. Voorbereid op de toekomst en met zin in de toekomst!
Ook in de nieuwe raadsperiode is ons belangrijkste uitgangspunt dat de GroenLinks-fractie burgers van onze gemeente vertegenwoordigt. We zullen dan ook net als in de afgelopen periode naar u luisteren. Tijdens dorpenrondes, inspraakavonden, ons maandelijkse inloopuurtje of gewoon op straat. Omdat we ons terdege realiseren dat onder de bevolking veel goede ideeën leven en dat er veel kennis aanwezig is. Daarom willen we samen met de bewoners de bouwstenen voor een goed bestuur van onze gemeente aandragen.
In dit programma treft u onze belangrijkste punten aan. Helaas kunnen we niet overal kant en klare oplossingen voor bieden. Maar op onze inzet naar het zoeken van oplossingen kunt u altijd rekenen!
De programmacommissie van GroenLinks Vlagtwedde
Vlagtwedde, november 2009
1. Wonen
Iedereen in onze gemeente heeft recht op geschikte woonruimte. Dit geldt dus ook voor mensen met een kleine beurs. Het is de taak van de gemeente om - hoe lastig soms ook - zonodig te zoeken naar mogelijkheden om woningen te bouwen en deze tegen betaalbare prijzen te verkopen of te verhuren.
Woningen voor starters, die tevens gebruikt kunnen worden als seniorenwoningen, bieden een oplossing. Deze kans moet nu worden benut, omdat verschillende bestaande seniorenwoningen niet meer aan de huidige eisen voldoen en op zo kort mogelijke termijn vervangen dienen te worden. GroenLinks wil het landschappelijke karakter behouden en kiest bij uitbreidingsplannen op het gebied van woningbouw dan ook voor kleinschalige projecten.
Wonen is meer dan een dak boven je hoofd. Hierbij dient ook de omgeving te worden betrokken: goede speelruimtes voor kinderen, (verkeers)veiligheid, een goed voorzieningenniveau enz.
Tenslotte moet de gemeente bij het uitvoeren van haar beleid minder afhankelijk worden van woningbouwcorporaties en in elk geval de regie van reconstructie- en nieuwbouwplannen in handen houden. Volgens GroenLinks moet de gemeente zich niet afhankelijk maken van één woningbouwcorporatie.
Wonen in bredere context
Waar willen we woningen, waar bedrijven en waar groene ruimte? Hoeveel huizen worden er gebouwd? Het zijn vragen waar ook de hogere overheden zich in dit dichtbevolkte land mee bezighouden, bijvoorbeeld in het Provinciaal Omgevingsplan. GroenLinks is tegen het bebouwen van ‘groene’ gebieden.
Bouwen
Bouwen moet geen doel op zich zijn. Maar in tijden van ‘krimp’ dient het woningbestand kwalitatief en kwantitatief natuurlijk wel voldoende op peil gehouden te worden, ook in de kleine dorpen. Er wordt rekening gehouden met de specifieke wensen van de woningzoekenden, met name de kleine huishoudens en alleenstaanden. Daarnaast wordt aandacht geschonken aan de huisvesting van ouderen en gehandicapten, waarbij het van belang is dat zij zo lang mogelijk in hun eigen omgeving zelfstandig kunnen blijven wonen.
Inbreiding (het bouwen in de kernen) verdient de voorkeur boven uitbreiding, onder voorwaarde dat er voldoende (openbaar) groen in de kernen aanwezig blijft. Onder deze voorwaarde kan ook in kleine kernen een bescheiden aantal woningen (ook huurwoningen) gebouwd worden. Vanzelfsprekend moeten bouwvallige woningen eerst vervangen worden door nieuwe.
Over de beschikbare bouwkavels voor particuliere woningbouw - ook in de kleine dorpen - moet openbare informatie snel en gemakkelijk voor iedereen aanwezig zijn.
Om terugloop van de bevolking tegen te gaan, kan actief gezocht worden naar jonge gezinnen uit overbevolkte delen van het land, die rust en ruimte zoeken.
Duurzaam bouwen
GroenLinks is van mening dat er bij nieuwbouw (zowel huur- als koopwoningen) zoveel mogelijk duurzaam gebouwd moet worden. Waar mogelijk moet er bij de bouw al rekening gehouden worden met energiebesparende maatregelen, zoals het aanbrengen van zonnecollectoren. Woningbouwcorporaties en projectontwikkelaars dienen aan deze voorwaarden te voldoen.
GroenLinks is dan ook tegen het gebruik van tropisch hardhout, behalve als de bomen verantwoord gekweekt worden. GroenLinks vindt dat de gemeente het gebruik van milieuvriendelijke bouwmaterialen moet stimuleren en dit ook in haar voorlichtingsprogramma moet opnemen. Ook moet aandacht besteed worden aan energiebesparing bij bestaande woningen.
Vanzelfsprekend heeft de gemeente een voorbeeldfunctie als het om duurzaam en energiebesparend bouwen gaat.
Huren
GroenLinks blijft streven naar aantrekkelijke en betaalbare woningbouw, ook voor starters. Indien nodig moet men gebruik kunnen maken van de maximale huursubsidie. In bestemmingsplannen moet altijd ruimte zijn voor sociale woningbouw. Om de belangen van de huurders goed te kunnen behartigen, hecht GroenLinks veel waarde aan het goed functioneren van huurdersverenigingen. Huurders moeten ook in het bestuur van de woningbouwcorporatie vertegenwoordigd zijn.
Kopen
Door de hoge huizenprijzen is het met name voor starters op de woningmarkt lastig om de financiering voor de aankoop van een woning rond te krijgen. Meerdere gemeenten in onze regio zijn in dit kader reeds aangesloten bij het SVN (Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse gemeenten). Binnen deze voorziening bestaat voor starters op de woningmarkt de mogelijkheid om een aanvullende lening te sluiten voor de aankoop van een woning. GroenLinks wil onderzoeken of ook onze gemeente zich hierbij zou willen aansluiten, om op die manier de kansen voor starters op de woningmarkt te vergroten. Door het verstrekken van deze starterleningen kan het ook voor jongeren aantrekkelijker blijven om in onze gemeente te blijven wonen.
Boerderijen
In veel gevallen kunnen in grote boerderijen die geen agrarische functie meer hebben, woningen of kleine milieuvriendelijke bedrijfjes gecreëerd worden.
2. Economie en werk
Voor een vitaal platteland is werkgelegenheid belangrijk. De gemeente streeft naar behoud en uitbreiding van werkgelegenheid, mits passend qua schaal en milieu.
Grote bedrijven/industrieën moeten zich vestigen op het bedrijventerrein Zuid-Groningen in Ter Apelkanaal; aan de rand van de dorpen is ruimte voor kleinere bedrijven.
GroenLinks is voor schone bedrijven en vindt dan ook dat strikt toezicht gehouden dient te worden op de uitvoering en naleving van de wettelijke milieueisen. Er moet openheid bestaan over welke bedrijven wel en welke niet aan deze eisen voldoen. Tegen bedrijven die de regels overtreden, dient streng opgetreden te worden.
De komende jaren moet zoveel mogelijk geïnvesteerd worden in de overgang naar een samenleving die minder van fossiele brandstoffen afhankelijk is. De volgende zaken moeten zoveel mogelijk geïmplementeerd worden: zonneboilers, zonnepanelen en oplaadpunten voor elektrische voertuigen zoals fiets, scootmobiel en auto.
Middenstand
Voor handhaving van de leefbaarheid in dorpen en kleine kernen is het behoud van winkels van groot belang. GroenLinks hecht daarom grote waarde aan een goede relatie met de middenstand in onze gemeente. Vooral de middenstand die niet behoort tot de grotere winkelketens, heeft een gemeente nodig die ook voor zijn belangen opkomt. Winkels moeten goed bereikbaar zijn en er dient voldoende parkeergelegenheid te zijn.
De kern van Ter Apel wordt attractiever door het kanaal nadrukkelijker in het dorpsbeeld op te nemen en parkeren langs dit cultuur-historisch belangrijke kanaal niet meer toe te staan. Hierdoor wordt het winkelen aantrekkelijker.
Ondernemersklimaat
Een goed ondernemersklimaat is belangrijk voor het creëren van werkgelegenheid. GroenLinks wil daarom startende ondernemers ondersteunen en stimuleren, bijvoorbeeld door het verhuren van plaatsen op industrieterreinen. Tevens valt te denken aan kleine terreinen bij de dorpskernen ten behoeve van kleinschalige, schone en geluidsarme bedrijven. Ook een bedrijfsverzamelgebouw behoort tot de mogelijkheden.
Gunstige voorwaarden, bijvoorbeeld op het gebied van uitkeringen, financiële regelingen en bestemmingsplannen dragen bij aan een ondernemersvriendelijk klimaat en optimale werkgelegenheid.
Recreatie en toerisme
Ons landschap is onze kracht. Recreatie en toerisme betekenen ook werkgelegenheid. Zorgvuldig beheer van het landschap en het authentiek houden van de dorpen is ook hierom belangrijk. Initiatieven die passende recreatie bevorderen, zoals overnachtingsmogelijkheden, restaurants en terrassen, moeten gestimuleerd worden. GroenLinks ondersteunt de plannen om in de buitengebieden diverse bedrijfsactiviteiten in boerderijen toe te staan.
De Wet Werk en Bijstand
Het Work First-model vindt veel navolging. Goed, die aandacht hierin voor jongeren en jeugdwerkloosheid. Wel dient het tijdelijk trajectwerk enigszins te passen bij de cliënt. Er moet dus wel rekening gehouden worden met diens mogelijkheden en psychische gesteldheid. Voorkomen moet worden dat jongeren die niet meedoen aan Work First en geen uitkering ontvangen, geheel uit beeld raken. Als er - onverhoopt - gewoon geen werk meer te vinden is, moet zinvol vrijwilligerswerk ook voldoende zijn om een uitkering te ontvangen.
3. Openbare orde en veiligheid
Iedere burger heeft recht op een veilige omgeving, maar is daarvoor tegelijkertijd ook medeverantwoordelijk. De gemeente doet al het mogelijke om hieraan bij te dragen.
Milieudelicten
Opsporing van milieudelicten is in de eerste plaats een taak van de politie en de milieuambtenaren; burgers hebben natuurlijk ook hun eigen verantwoordelijkheid. De telefonische meldnummers voor klachten over allerlei vormen van milieuoverlast moeten regelmatig bekend worden gemaakt.
Nauw overleg met de politie, verantwoordelijk voor de opsporing van milieudelicten, is hier vereist. Ook de controle op de handhaving van milieuvergunningen wordt strak uitgevoerd in overleg met de politie.
Tijdige signalering
Aan het voorkomen en bestrijden van criminaliteit en het gebruik van drugs zal de grootste aandacht moeten worden besteed. Goede voorlichting op de scholen is van groot belang. Tijdige signalering van (dreigende) criminaliteit, het gebruik van drugs en/of overmatig drankgebruik kan problemen helpen voorkomen. Huiselijk geweld moet bestreden worden.
Politie
De politie moet voor de burger goed bereikbaar zijn. In Ter Apel moet de politiepost zoveel mogelijk open zijn. Buurtagenten moet zich in alle - kleine en grote - kernen laten zien. Ook ’s nachts moet er verantwoord politietoezicht zijn.
Op specifieke plekken in onze gemeente, waar overlast tot problemen kan leiden, moeten ook in de toekomst stadswachten worden ingezet.
Brandweer en ambulancediensten
De aanrijtijden van de brandweer en ambulancediensten moeten binnen een acceptabel aantal minuten liggen. Juist door de relatief grote afstanden die in deze plattelandsgemeente moeten worden afgelegd, is het van belang dat hier blijvend de aandacht op wordt gevestigd.
4. Sociale infrastructuur
Sociale infrastructuur gaat over de vitaliteit van onze grote en kleinere dorpen.
Vlagtwedde moet een leefbare gemeente zijn voor iedereen. De verwachting is dat in Oost-Groningen, evenals in andere randgebieden, de bevolking gaat krimpen. Het is zaak hierop zo goed mogelijk in te spelen. Hoe kan Vlagtwedde desondanks een leefbare gemeente blijven voor haar inwoners? Welke voorzieningen er in stand kunnen blijven moet in dialoog met de inwoners worden vastgesteld.
Een interessant, afwisselend, ontspannen en gezond leefklimaat moet door de mensen zelf gecreëerd worden. De gemeente schept de voorwaarden die dat mogelijk maken, onder andere door subsidies en een goede invulling van de Wet Maatschappelijke Ondersteuning, de WMO.
In Nederland is de laatste jaren helaas opnieuw armoede ontstaan als gevolg van een kil sociaal-economisch beleid en de recente economische crisis. Ook op gemeentelijk niveau moeten we er alles aan doen om armoede te bestrijden. Hierdoor wordt bovendien voorkomen dat mensen worden buitengesloten en niet meer participeren. Het gemeentelijk Work First-project werpt zijn vruchten af; een te rigide beleid is ons inziens echter ongewenst.
Sociale infrastructuur en ruimtelijke infrastructuur hangen samen en dienen elkaar te versterken.
De raad heeft indertijd besloten prioriteit te geven aan het bevorderen van de sociale infrastructuur. We moeten bereid zijn deze keuze waar te blijven maken.
Voorzieningen
Scholen en andere voorzieningen zijn belangrijk om onze dorpen levendig en vitaal te houden. Waar in de kernen voorzieningen als banken en postkantoren niet meer gehandhaafd kunnen worden, dienen wel loketten voor geld- en posthandelingen te blijven. Steunstees kunnen hierbij een belangrijke rol spelen. Uiteraard moet ook de bibliobus de kleinere kernen blijven aandoen.
Verenigingen
Even belangrijk voor de vitaliteit van een dorp is een bloeiend verenigingsleven. Verenigingen binden mensen, ook jongeren, aan hun omgeving. Lokale belangenverenigingen kunnen hier een heel belangrijke rol vervullen.
In de subsidienota is vastgelegd, onder welke voorwaarden verenigingen zo nodig financieel kunnen worden ondersteund. Daarnaast vindt GroenLinks het stimuleren van vrijwilligerswerk door de gemeente van groot belang.
Ruimhartig sociaal beleid
De gemeente bevordert een ruimhartige uitvoering van de wetgeving door de sociale dienst vanuit het belang van de cliënten. Voorkomen moet worden dat burgers door financiële omstandigheden niet meer kunnen deelnemen aan activiteiten van verenigingen, clubs e.d. Hierdoor kunnen ze immers in een sociaal isolement terecht komen. Bij het toekennen van subsidies dient het streven zoveel mogelijk gericht te zijn op het naleven van de geest van de wet, - maatschappelijke participatie - en niet strikt op de letter van de wet.
De Wet Maatschappelijk Ondersteuning (WMO)
De WMO is een samenvoeging van de voormalige Welzijnswet, de voormalige WVG (Wet Voorziening Gehandicapten) en een deel van de AWBZ, namelijk de huishoudelijke verzorging. De uitvoering van deze wet is - in fasen - overgeheveld van het Rijk naar de gemeente. De gemeente bepaalt hiermee de invulling. Doel van de WMO is herstel van de zelfredzaamheid van burgers en hen toe te rusten om volwaardig aan de samenleving te kunnen deelnemen. Hierbij wordt een beroep gedaan op de individuele verantwoordelijkheid van de burger en op de verantwoordelijkheid van burgers voor elkaar. De gemeente ondersteunt waar nodig. In de WMO worden tien prestatievelden genoemd:
1. Leefbaarheid en sociale samenhang.
2. Preventieve ondersteuning jeugd.
3. Informatie en advies.
4. Mantelzorg en vrijwilligerswerk.
5. Bevorderen van maatschappelijke deelname.
6. Verlenen van individuele voorzieningen.
7, 8 en 9: Maatschappelijke en geestelijke opvang en verslavingszorg.
10. Wonen met zorg.
Het door het Rijk beschikbare geld gaat vrijwel volledig naar prestatieveld 6.
GroenLinks pleit ook hier - binnen de mogelijkheden - voor een zorgvuldige en ruimhartige toewijzing door de gemeente, zowel wat betreft voldoende huishoudelijke hulp en deskundige maatschappelijke hulp als voor het bieden van professionele ondersteuning van mantelzorgers en een vertegenwoordiging van mantelzorgers in de WMO-adviesraad. Dit om het doel van de WMO, volwaardige maatschappelijke participatie van alle burgers, echt mogelijk te maken.
Zorgboerderijen
Bij zorgboerderijen denkt men vaak aan boerderijen waar geestelijk gehandicapten een waardevolle dagtaak krijgen. Er kan echter ook gedacht worden aan probleemjongeren, langdurig werklozen of verslaafden. Een zorgboerderij kan ook een functie vervullen bij het Work First-project. GroenLinks vindt dat de gemeente een voortrekkersrol moet vervullen bij de opzet van een project van een of meer zorgboerderijen in de gemeente Vlagtwedde. De bedrijfsvoering dient uiteraard in handen gegeven te worden van vakmensen, maar er moeten vanuit de gemeente voldoende faciliteiten worden geboden om een en ander te realiseren. Bijvoorbeeld door medewerking te verlenen bij de aankoop van de benodigde bedrijfsruimte.
5. Ruimtelijke infrastructuur
In onze uitgestrekte gemeente zijn goede wegen en verkeersveiligheid vanzelfsprekend van groot belang. Het openbaar vervoer verdient meer aandacht.
Verkeers- en vervoersbeleid
In 2003 besloot de gemeenteraad tot het opstellen van een gemeentelijk verkeers - en vervoersplan. De doelstelling van een dergelijk plan is het bieden van een kader waarin de beleidslijnen voor verkeer en vervoer in de gemeente Vlagtwedde duidelijk en integraal zijn verwoord.
Na lange discussies bleek geen overeenstemming bereikt te kunnen worden over een deugdelijk verkeersbeleid. Waar GroenLinks de uitgangspunten van Duurzaam Veilig een vanzelfsprekende basis vond, waren diverse andere partijen van mening dat voor de gemeente Vlagtwedde een hiervan afwijkend beleid, met minder nadruk op veiligheid en milieu, beter zou zijn.
De basis van Duurzaam Veilig is gelegen in onder andere de volgende principes:
- Duidelijkheid voor de weggebruiker, zodat deze weet welk weggedrag verlangd wordt. Dit gewenste weggedrag moet onder meer uit de weginrichting duidelijk worden.
- De weg zodanig inrichten dat ongevallen met ernstige afloop zoveel mogelijk worden uitgesloten.
- Snelheidsbeperkende maatregelen bevorderen de veiligheid en beperken de CO2-uitstoot.
Het gevolg van de afwijzende houding van andere partijen was dat op deze aspecten geen verbetering is bereikt en dat door het ontbreken van een goed beleidsinstrument verkeersproblemen steeds ad hoc moesten worden behandeld.
GroenLinks vindt dat - met toepassing van de nieuwste ontwikkelingen op het gebied van Duurzaam Veilig - een gemeentelijk verkeers- en vervoersplan moet worden vastgesteld.
Verlichting met beleid
Verlichting van de openbare ruimte vereist een beter afgewogen beleid. Er is aangetoond dat meer licht lang niet altijd een positieve invloed heeft op de verkeersveiligheid en de sociale veiligheid, terwijl de negatieve effecten (energieverbruik, gevolgen voor gezondheid, voor natuur en milieu, voor de belevingswaarde) aanzienlijk zijn.
Het vastgestelde openbare verlichtingsplan dient daarom te worden herzien, waarbij veel meer met bovengenoemde aspecten rekening moet worden gehouden en waarbij, meer dan thans het geval is, nieuwe verlichtingstechnieken, dynamische verlichting en reflectoren worden toegepast. Ook is het van belang veel overbodige verlichting zoals reclame, skybeamers en sierverlichting te weren.
In onze gemeente kunnen we duisternis, sterren en maan nog redelijk 'beleven', we streven ernaar dit nog te verbeteren en zijn van mening dat dit mogelijk is.
Openbaar vervoer
Openbaar vervoer blijft van groot belang voor de leefbaarheid. Naast de lijndiensten moeten bel- en buurtbussen beschikbaar blijven. Waar mogelijk moet de gemeente beter openbaar vervoer bepleiten.
Een treinverbinding Stadskanaal - Ter Apel - Emmen zullen wij alleen ondersteunen als het maatschappelijk rendement, waarin de milieuaspecten een belangrijke factor vormen, op lange termijn duidelijk gunstig zijn.
GroenLinks is voorstander van gratis openbaar vervoer.
Vrachtverkeer
Vrachtverkeer veroorzaakt in dorpen nogal wat overlast. Waar mogelijk moet de gemeente hier tegen optreden. Als dit kan, moet het vrachtverkeer worden omgeleid. Vrachtauto’s worden ’s nachts nogal eens – soms op erg gevaarlijke plekken – in de bebouwde kom geparkeerd. Dit moet worden tegengegaan.
Verkeersveiligheid rond scholen
De verkeersveiligheid rond scholen is erg belangrijk. Ouders moeten hun kinderen met een gerust hart zelfstandig naar school kunnen laten lopen of fietsen. Kinderen moeten veilig buiten kunnen spelen. En vanzelfsprekend moeten ook ouderen bij scholen veilig over straat durven.
Fiets
Fietsgebruik dient te worden bevorderd, o.a. door veilige routes en goede, zo mogelijk bewaakte, gratis fietsenstallingen in de centra. De gemeente moet de realisatie van oplaadpunten voor elektrische fietsen stimuleren.
Handhaving
Het adequaat handhaven van de verkeersregels (o.a. de maximumsnelheid) is noodzakelijk.
6. Natuur en milieu
De Nederlandse economie krijgt veel aandacht. Prima, als deze maar niet ten koste gaat van milieu, natuur en leefbaarheid. Iedereen wil immers graag in een schone en gezonde leefomgeving wonen.
GroenLinks vindt een goed leefmilieu een belangrijke verantwoordelijkheid van burger en overheid. Westerwolde beperkt zich niet alleen tot Vlagtwedde. GroenLinks is van mening dat er met de omliggende gemeenten overleg dient plaats te vinden en dat bestemmingsplannen beter op elkaar afgestemd moeten worden.
Om duurzame ontwikkeling ook in de toekomst mogelijk te maken, moet de gemeente actief deelnemen aan gesprekken met lokale groepen, organisaties, kerken, bedrijven en burgers. Samen met hen moet een antwoord gezocht worden op de vraag hoe de gemeente er in de toekomst uit moet zien. Wij zijn ons ervan bewust dat voor onderstaand ideaalbeeld in de nieuwe raadsperiode slechts een aanzet gegeven kan worden.
Westerwolds landschap: cultureel erfgoed
De gemeente moet aantasting van de natuur en de landschappelijke waarden voorkomen. Ook het landschap - en zeker Westerwolde - heeft immers cultuurhistorische waarde. Kleine beeldbepalende landschapselementen (poelen, hagen, bossen, essen) moeten beschermd worden. Ook de natuurlijke en landschappelijke waarden buiten de Ecologische Hoofdstructuur (EHS), de zogenaamde ‘witte gebieden’ dienen behouden en zo nodig ontwikkeld te worden. Hiertoe zal een gemeentelijk landschapsplan opgesteld moeten worden waarin nadrukkelijk rekening gehouden wordt met het historisch perspectief.
Streekproducten moeten worden gepromoot.
Openbaar groen
Vlagtwedde is rijk aan openbaar groen. Uitgangspunten voor het groenbeheer moeten zijn:
- Het gebruik van milieuvriendelijke middelen dient te worden bevorderd (dus geen chemische
middelen gebruiken). Beplantingen, grasvelden, bestratingen en verhardingen moeten met
milieuvriendelijke middelen worden behandeld.
- Het openbaar groen moet een gevarieerde, aantrekkelijke aanblik blijven opleveren.
- We moeten terug naar een situatie waarin de burgers zich medeverantwoordelijk voelen
voor het groen in hun buurt.
- Er worden voorwaarden ontwikkeld voor een natuurlijke omgeving waarin de biodiversiteit zo groot
mogelijk is.
- Openbaar groen binnen de bebouwde kom moet goed onderhouden worden.
- Wegbermen moeten zodanig worden beheerd dat dit een positieve bijdrage levert aan met name de
vlinder- en bijenstand. Er wordt daarom gestreefd naar bloemrijke bermen die minder intensief
worden gemaaid.
Chemische bestrijdingsmiddelen
Het gebruik van chemische bestrijdingsmiddelen door particulieren in tuinen en op erven moet worden tegengegaan.
Bestrijdingsmiddelen waarvan bekend is dat ze schadelijk zijn voor de bijenstand mogen binnen de gemeente niet worden gebruikt door particulieren en agrariërs. Het oppervlaktewater in de gemeente moet regelmatig op aanwezigheid van deze middelen worden gecontroleerd.
Afvalstoffen
De gemeente werkt - onder andere door middel van voorlichting - actief mee aan de uitvoering van het afvalstoffenplan: zo min mogelijk afval, zoveel mogelijk gescheiden inzamelen. Mogelijkheden voor hergebruik worden gestimuleerd (glascontainers, garantieprijzen voor oud papier). De gemeente zorgt voor voldoende afvaldepots (gif, afgewerkte olie, enz.). Bereikbaarheid is belangrijk. De voorkeur gaat uit naar inzameling via de verkooppunten. Plastic en blik moeten apart worden ingezameld.
Inwoners moeten met een pasje groot vuil gratis op de stortplaats af kunnen leveren (om misbruik te voorkomen, is een pasjessysteem noodzakelijk).
Alternatieve energiewinning
Voorstellen voor alternatieve energiewinning (bijvoorbeeld zonne-, wind-, water- en bio-energie) worden positief benaderd. Het belang van energiebesparing spreekt voor zich. Bij de plaatsing van windmolens (ook in Duitsland) moet kritisch gekeken worden naar de mogelijk nadelige effecten voor omwonenden.
Milieuvriendelijke initiatieven van particulieren worden gestimuleerd, eventueel ook financieel. Op het gemeentehuis wordt het goede voorbeeld gegeven. Nadrukkelijk wordt gestreefd naar energiebesparing.
Voorlichting
Voor het behoud van natuur en milieu is het noodzakelijk dat er niet alleen deskundige voorlichting wordt gegeven aan inwoners, maar ook op scholen en in instellingen en bedrijven. Particulieren en bedrijven kunnen via de gemeente een Energie Prestatie Advies laten opstellen.
Milieuparagraaf
Alle beleidsnota’s van alle gemeentelijke sectoren moeten een milieuparagraaf hebben, waarin de mogelijke effecten op het milieu worden beschreven.
Natuurontwikkeling
De Ecologische Hoofdstructuur is een aan elkaar verbonden netwerk van bestaande of nog te ontwikkelen natuurgebieden. De EHS is in de gemeente op diverse plaatsen erg smal en dient versterkt of verbreed te worden. Er moeten ecologische verbindingszones aangelegd worden tussen Drenthe en Westerwolde en tussen Westerwolde en het Emsland in Duitsland.
Om optimaal gebruik te kunnen maken van het schone water dat via de Runde de Ruiten Aa binnenkomt, dient de EHS doorgetrokken te worden van Ter Wisch naar Ter Apel.
GroenLinks ziet veel mogelijkheden in kleinschalige natuurontwikkeling, zoals de aanleg van landschappelijke elementen (groenstroken, groene afrasteringen en hagen).
Voor een optimale natuurbeleving moeten landschappelijke elementen als boswallen in stand worden gehouden, dan wel worden gerealiseerd.
Lawaaibronnen en lichtvervuiling worden zoveel mogelijk teruggedrongen, met name in de directe omgeving van (kwetsbare) natuurgebieden.
Het Lieftinghsbroek dient strikt te worden beschermd conform de Natura-2000 richtlijnen.
Waterbeheer
Bij de invulling van bestemmingsplannen in de gemeente moet rekening gehouden worden met goed waterbeheer.
GroenLinks is voor onderlinge afstemming van waterbeheer in de diverse bestemmingsplannen. Te denken valt aan bekkens in recreatiegebieden en buffers voor de landbouw. Hierdoor kan de belangrijke rol van water in de natuur worden gecombineerd met die in de biologische landbouw en op bedrijventerreinen.
7. Dierenwelzijn
Dieren verdienen een respectvolle behandeling.
Verwaarlozing en mishandeling van dieren zijn natuurlijk onaanvaardbaar, evenals het houden van dieren onder erbarmelijke omstandigheden ten behoeve van de bio-industrie.
De leefruimte en verzorging van een dier moeten zijn afgestemd op zijn natuurlijke behoeften.
In het wild voorkomende dieren moeten voldoende ruimte, rust en veiligheid krijgen. Onnatuurlijke
stressfactoren moeten zoveel mogelijk worden tegengegaan (bijvoorbeeld overbodige verlichting of
lawaai in een natuurgebied).
Er wordt niet op dieren gejaagd, behalve in zeer uitzonderlijke situaties en indien er geen andere oplossing denkbaar is. Gestreefd wordt naar een situatie waarin populaties op een natuurlijke manier in evenwicht worden gehouden. Om aanrijdingen met wild (met name reeën) te voorkomen, worden op risicoplekken bijvoorbeeld wildspiegels langs de weg aangebracht, zodat de dieren op tijd op naderend nachtelijk verkeer kunnen reageren.
Het terugdringen van verkeersslachtoffers onder met name amfibieën en kleine zoogdieren wordt indien mogelijk met behulp van aanpassingen aan de weg gerealiseerd. Hierbij valt te denken aan buizen onder het wegdek en paddenschermen (lage afrasteringen langs de weg).
8. Landbouw en veeteelt
Ecologische en sociale modernisering in de landbouw en veeteelt zijn noodzakelijk. Er zijn vooral problemen op het gebied van milieu, voedselveiligheid en dierenwelzijn. Bovendien ondervinden ontwikkelingslanden schade van het huidige beleid.
Werkgelegenheid en leefbaarheid
Onze gemeente is onlosmakelijk verbonden met de landbouw en dat moet zo blijven. De landbouw en de verwerkende sectoren staan onder druk, maar leveren nog steeds werkgelegenheid op, ook in Westerwolde. Vanzelfsprekend is dit belangrijk voor de leefbaarheid.
GroenLinks wil naast de reguliere landbouw een toekomst bieden aan een duurzame landbouw waaruit de boeren voldoende inkomsten kunnen halen. Het Europese beleid van exportsubsidies en inkomenssteun werkt overproductie en slechte prijzen in de hand. Bovendien gaat het ten koste van de kwaliteit van onze leefomgeving en krijgen ontwikkelingslanden hierdoor geen mogelijkheden om zich te ontplooien.
Regionalisering
Het vervoeren van dieren en producten over grote afstanden moet zoveel mogelijk worden vermeden.
Mede daarom is GroenLinks voor regionalisering. Een adequate prijsstelling voor producten die door de boeren worden geleverd, is dan noodzakelijk. De producten moeten daarbij voldoen aan strenge eisen met betrekking tot het milieu, de voedselveiligheid en het dierenwelzijn. De verkoop van lokale (Westerwoldse) producten moet worden ondersteund door stimulering van de productie en handel in verse, duurzaam geproduceerde, hoogwaardige regionale producten.
Van intensieve naar extensieve landbouw
Op het gebied van de biologische landbouw heeft GroenLinks in de afgelopen jaren een voortrekkersrol vervuld. Dit beleid willen wij in de komende jaren voortzetten.
Wij pleiten voor een meer extensieve landbouw, waarbij ook de gemengde bedrijfsvoering en kringloopprincipes in ere worden hersteld. Dat kan ook via lokale samenwerking tussen akkerbouwers en melkveehouderijen. Voor intensieve landbouw en bio-industrie zal in de toekomst geen plaats meer zijn. Ook de acceptatie hiervan door de bevolking wordt steeds geringer, onder andere door de enorme mestproductie en in verband met het dierenwelzijn.
GroenLinks hecht veel waarde aan goede voorlichting over de mogelijkheden die biologische landbouw biedt; een consulent kan hierbij een belangrijke rol spelen.
Milieu en landbouw
GroenLinks is overtuigd van de noodzaak van een duurzame multifunctionele landbouw. Multifunctionele landbouw is niet meer alleen gericht op voedselproductie, maar ook op het leveren van groene functies als natuur- en landschapsbeheer, waterberging en -beheer, energiewinning en recreatiemogelijkheden. Wij zijn in dit kader bijvoorbeeld voorstanders van het subsidiëren van het natuurlijk beheer van akkerranden.
GroenLinks is tegen het verbouwen van landbouwgewassen voor vergisting. Hier kunnen natuurlijk wel afvalproducten voor worden gebruikt.
Herstructurering van de Nederlandse land- en tuinbouw, met overheidssteun, moet er toe leiden dat de milieukwaliteit van de productie hoog in het vaandel komt te staan. Dit is ook van direct belang voor de boeren omdat onze verwachting is dat in de toekomst de milieueisen zullen worden aangescherpt.
Ecologische teelt van o.a. rogge en (wijn)druiven wordt gestimuleerd. Nieuwe ontwikkelingen met betrekking tot vleesvervangende producten, zoals meelwormen en sprinkhanenteelt, zijn welkom.
9. Sport
Sport is goed voor iedereen. De gemeente promoot sport dan ook terecht. Sport bevordert immers de gezondheid en voorkomt bijvoorbeeld overgewicht. Zowel voor jong als oud is sport belangrijk. Trouwens ook als sociaal bindmiddel. Mede vanuit volksgezondheidsmotieven is het belangrijk dat zoveel mogelijk mensen, maar zeker ook de jeugd, blijven sporten en recreëren, alleen of in teamverband. De gemeente schept hiervoor de randvoorwaarden.
Georganiseerde sport
Een groot deel van de bevolking is aangesloten bij sportverenigingen. Zij zijn de gebruikers van de accommodaties in de gemeente. Daarom is er regelmatig overleg tussen de gemeente en vertegenwoordigers van verenigingen nodig. Het beleid is gericht op betaalbare huren voor terreinen en accommodaties. Een beleidsplan zorgt voor een evenwichtige afstemming van wensen, investeringen en voorzieningen. De toegankelijkheid voor de jeugd moet aantrekkelijker gemaakt worden door een gemeentelijke bijdrage.
Waar de gemeente de verantwoordelijkheid heeft over het uitvoerend werk in de sport binnen de gemeentegrenzen betekent dit een terughoudende opstelling ten aanzien van het afstoten van beheerstaken. De instandhouding op lange termijn en de toegankelijkheid voor alle doelgroepen zijn in dat geval belangrijke vereisten.
Samenwerking tussen scholen, sportverenigingen en jeugd- en jongerenwerk wordt gestimuleerd.
Voor (uitbreiding van) lawaaisporten en milieuvervuilende sporten is binnen onze gemeente geen plaats. Ook dieronvriendelijke sporten, zoals de ‘plezierjacht’, worden geweerd.
Ongeorganiseerde sport
Men kan ook ongeorganiseerd sport beoefenen: lopen, fietsen, wandelen, kanoën, enz. Deze vormen van sport worden door de gemeente gepromoot.
Sport en spel moeten een centrale plaats in woonwijken hebben; hiervoor moet voldoende ruimte zijn.
Zwembaden
Bestaande zwembaden moeten - als gemeentelijke voorzieningen - behouden blijven. Om ze voor iedereen toegankelijk te houden, moeten de tarieven redelijk zijn. Zo mogelijk moet een milieuvriendelijk alternatief voor chloor in het water worden toegepast.
10. Kunst en cultuur
GroenLinks ziet kunst en cultuur niet als luxe, maar als noodzaak voor een zichzelf respecterende samenleving. Kunst en cultuur geven zin en samenhang aan het leven en verbinden oud met nieuw. Cultuur is de olie die de samenleving gesmeerd houdt.
Cultuurbeleid
De gemeente moet een actief cultuurbeleid voeren. Een beleid, dat op initiatief van GroenLinks is gebaseerd op een cultuurnota. Hierin is onder meer benoemd wat we als gemeente belangrijk vinden en onder welke voorwaarden subsidie wordt verstrekt. Dit leidt tot permanente aandacht voor kunstzinnige ontwikkeling en behoud van cultureel erfgoed. GroenLinks denkt hierbij aan zowel de amateuristische als professionele kunst en kunstbeoefening. Activiteiten op het gebied van kunst moeten laagdrempelig zijn. Naast ‘consumptie’ van kunst en cultuur, wil GroenLinks (ook voor jongeren!) de actieve deelname hieraan stimuleren, door steun aan instellingen die op lokaal of regionaal niveau de kunstzinnige vorming verzorgen en/of initiatieven op dit gebied ontplooien.
Bij kunst denken we behalve aan de podiumkunsten bijvoorbeeld ook aan beeldende kunst, literatuur (ook in de streektaal!) en kunstzinnige vorming.
Manifestaties
De organisatie van toneelvoorstellingen, exposities, concerten en demonstraties van oude ambachten worden waar nodig financieel ondersteund.
Musea
De gemeente heeft een taak op het gebied van het bewaken van het eigene van deze streek. Ook dient ze kunstbeleving te stimuleren. Kunsthistorische en culturele ‘juwelen’ als het klooster in Ter Apel en de vesting in Bourtange dienen te worden beschermd en gesteund, ook omdat ze belangrijk zijn voor recreatie en toerisme.
Archeologie
De gemeente dient een gemeentelijk archeologiebeleid te ontwikkelen.
Culturele vorming
Deelname aan culturele vorming, zoals muziek- en balletlessen en beeldende vorming wordt gestimuleerd en waar nodig financieel ondersteund.
Bij Algemene Muzikale Vorming (AMV) wordt de basis gelegd, waarna kinderen zich muzikaal verder kunnen ontwikkelen. Kinderen van ouders met een minimum inkomen moet het mogelijk gemaakt worden hieraan deel te nemen.
Streektaal
De streektaal wordt positief gewaardeerd. De ‘Grunneger Schriefwedstried’ kan het gebruik en de kennis van de streektaal bevorderen. De gemeente moet activiteiten op het gebied van het dialect (zoals van het ‘Grunneger Cultuurcentrum’ en het ‘Grunneger Bouk’) subsidiëren.
Aandacht voor de streektaal in het onderwijs wordt gestimuleerd.
Cultureel erfgoed
In onze gebouwde omgeving weerspiegelt zich het verleden. We moeten zuinig zijn op ons cultureel erfgoed. Natuurlijk op onze monumenten en beschermde dorpsgezichten, maar ook op karakteristieke, beeldondersteunende of beeldbepalende gebouwen en plekken. Bijvoorbeeld de esdorpen Sellingen en Vlagtwedde en de veenkoloniale structuur van Ter Apel. De gemeente zet zich hiervoor in. Een voorbeeld van een karakteristiek gebouw dat gelukkig van de sloop is gered, is het kerkje ‘Opwaarts’ in Sellingerbeetse. Hier vinden nu diverse (culturele) activiteiten plaats.
In ieder geval dient er een gemeentelijk beleid met betrekking tot monumenten en beeldondersteunende en beeldbepalende panden en plekken ontwikkeld te worden.
‘Grensland-Schansenland’ wordt door GroenLinks als een waardevol project beschouwd dat brede steun verdient.
Bibliotheek
De bibliotheken vervullen een onvervangbare functie in het maatschappelijk leven. Goede huisvesting, betaalbaarheid en bereikbaarheid zijn heel belangrijk. Ook lezers die slecht ter been zijn, moeten er voldoende gebruik van kunnen maken. Het streven moet zijn om in elk geval de bibliobus te handhaven en deze periodiek de verschillende kernen aan te laten doen.
Cultureel centrum
De gemeente Vlagtwedde heeft geen cultureel centrum. Voor grotere theater- en muziekproducties
zijn er goede faciliteiten in o.a. Stadskanaal en Emmen. GroenLinks zou - voor zowel professionele als amateuristische kunstbeoefening op wat kleinere schaal - graag een (multifunctioneel) cultureel centrum binnen de gemeentegrenzen creëren. De oude melkfabriek in Laude lijkt ons hiervoor zeer geschikt. Behalve voor een theater-, film- en concertzaal, is hier ook ruimte voor ateliers en kunnen er cursussen gegeven worden en exposities worden gehouden. Bovendien redden we dan een karakteristiek, beeldbepalend pand van de ondergang! Deze mogelijkheid zou op z’n minst ernstig onderzocht moeten worden.
11. Recreatie en toerisme
Niet alleen de inwoners van onze gemeente genieten van ons mooie Westerwolde: één van de laatste nog stille gebieden van ons land. Ook anderen komen hier graag een kijkje nemen. En dat kunnen we ons goed voorstellen. Bovendien is toerisme goed voor onze economie. Met name rustzoekende toeristen en recreanten zijn hier van harte welkom! Recreatiemogelijkheden moeten zoveel mogelijk op deze doelgroep zijn afgestemd. Natuurbeleving is hierbij een belangrijk aspect. Bij de aanleg van bijvoorbeeld fietspaden wordt ook aandacht besteed aan natuurontwikkeling.
Verblijfsrecreatie
Met name de verblijfsrecreatie is goed voor de werkgelegenheid. Daarvoor moeten de nodige voorwaarden worden geschapen, onder andere goede, liefst kleinschalige campings, hotels, cafés met terrassen, toeristische fietspaden, kamerverhuur door particulieren (ook huurwoningen) en kamperen bij de boer. Langs de fietspaden dienen voldoende bankjes en picknickplaatsen (met vuilnisbakken!) te zijn.
Voorzieningen
Het tot stand brengen van voorzieningen, geschikt voor alle weersomstandigheden, zowel voor recreanten als inwoners (bijvoorbeeld musea) wordt sterk gestimuleerd. Ook goed onderhoud van de bestaande recreatiemogelijkheden is belangrijk.
Vaarrecreatie
GroenLinks streeft naar vaarbelasting voor motorboten en de mogelijkheid om brug- of tolgeld te innen. De vaarrecreatie wordt door ons bevorderd, mits natuurgevoelige gebieden worden ontzien. Hier dient het varen in georganiseerde vorm plaats te vinden.
Op sommige wateren zal de vaarsnelheid aangepast moeten worden en er zal in bepaalde gevallen geen gebruik van motoren gemaakt mogen worden. Ook voor het aanleggen kunnen restricties gelden.
Bij steigers moeten voldoende afvalbakken en spoelplekken zijn. Op een aantal plekken moet getankt kunnen worden, bovendien moet hier de vuilwatertank geleegd kunnen worden.
Toeristische ontwikkelingen
Bij de beoordeling van toeristische ontwikkelingen moet ook rekening gehouden worden met het milieu, het wegennet en de belangen van de bewoners. Hierbij wordt uitgegaan van de natuurlijke waarde van het gebied. Per dorpskern dient rekening gehouden te worden met het soort recreatie. Ook kunstwerken (die bijvoorbeeld iets vertellen over het verleden) kunnen de dorpen aantrekkelijker voor toeristen maken.
Niet alleen in Bourtange, ook in de kernen Vlagtwedde, Sellingen en Ter Apel moeten toerisme en recreatie worden gestimuleerd.
In onze hele gemeente kan het fietspadennet nog wat fijnmaziger worden gemaakt en kan de unieke ruiterpadenstructuur in Westerwolde beter worden gepromoot, ook landelijk.
In onze grootste kern Ter Apel moet het kanaal een veel dominantere rol gaan spelen. Je zou kunnen denken aan een wandelpromenade langs het kanaal met diverse terrassen en een cultuurhistorisch verantwoorde inrichting van Hoofdstraat en Hoofdkade.
De diverse attracties dienen meer op elkaar afgestemd te worden. Ook de veenkoloniale structuur van het dorp én de veenkoloniale geschiedenis moeten in de schijnwerpers komen te staan.
Rust en stilte
Westerwolde is een uniek stil en rustig gebied dat bij uitstek geschikt is voor rustzoekende recreanten als wandelaars, fietsers, kanoërs en ruiters. Structureel (geluids)overlast veroorzakende (sport)activiteiten passen hier niet bij. Uitbreiding hiervan dient te worden tegengegaan.
12. Ouderenbeleid
Een zorgvuldig ouderenbeleid is door de vergrijzing in toenemende mate van belang. Uitgangspunt is dat ouderen zo lang mogelijk zelfstandig in hun eigen omgeving kunnen blijven functioneren en maatschappelijk betrokken blijven. Een preventief beleid, gericht op gezondheid, meer bewegen en leefbaarheid in de buurt horen hierbij. Ook menselijke en materiële ondersteuning zijn onontbeerlijk. Voor een groot deel krijgt dit ouderenbeleid gestalte door de WMO (zie ook hoofdstukken 1 en 4).
Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO)
De WMO streeft naar 'vermaatschappelijking' van de zorg. Doel is mensen langer zelfstandig in de maatschappij te laten functioneren. Wonen, zorg en welzijn worden meer in hun samenhang bekeken. Het zijn niet langer drie verschillende 'loketten'. De gemeente heeft hierbij de regie. Die regie is daarmee dichter bij de burger, en kan dus ook goedkoper, is de redenering van het Rijk, dat dan ook minder geld beschikbaar stelt. Dit mag echter zeker niet ten koste gaan van de noodzakelijke zorg, waarin de cliënt centraal staat.
Steunstees
De Steunstees hebben de éénloket-functie, waar burgers en met name ook ouderen terecht kunnen voor al hun ondersteuningsvragen. Behalve op het gemeentehuis wordt op de Steunstees door deskundige en klantvriendelijke medewerkers informatie over (zorg)zaken verstrekt, onder meer over zorg in natura, het persoonsgebonden budget en daarnaast over de mogelijkheden van inkomensondersteuning, de bijzondere bijstand, de huur- en de zorgtoeslag , en dergelijke. Ook is er in de kernen een speciale ouderenvoorlichter, die mensen hierop wijst.
Wonen
Voor ouderen moeten voldoende betaalbare seniorenwoningen beschikbaar zijn. Dit dient in het nieuwe Woonplan te worden vastgelegd. Als zelfstandig wonen niet meer mogelijk is, moet opvang in één van de grotere kernen mogelijk zijn.
Maatschappelijke participatie
De diverse bestaande activiteiten van en voor ouderen moeten behouden blijven. Zij zorgen voor betrokkenheid en/of beweging. Deelname aan activiteiten moet betaalbaar blijven, ook voor mensen die alleen van de AOW moeten leven. Er wordt jaarlijks een budget vastgesteld.
De betrokkenheid van ouderen bij de Seniorenraad, de WMO-raad en de cliëntenraad moet worden gestimuleerd.
Mobiliteit en toegankelijkheid
Goed openbaar vervoer (vraagafhankelijk) met goede opstapplaatsen is belangrijk voor ouderen. De bestrating met goede op- en afritten dient goed onderhouden te zijn, zodat mensen met een scootmobiel, rolstoel of rollator veilig aan het verkeer kunnen deelnemen.
13. Jeugdbeleid
Jongeren hebben de toekomst. In hun begeleiding naar volwassenheid hebben zij echter stimulans, inspiratie en permanente aandacht nodig. Van ouders, scholen en de sociale omgeving. Hierbij passen voorzieningen op het gebied van sport, verenigingsleven, kunst en cultuur. En natuurlijk moet er voor jongeren een ontmoetingsplek zijn.
Opleiding
Er moet naar worden gestreefd dat iedere jongere met voldoende kennis en een startkwalificatie werk kan gaan zoeken. De mogelijkheden voor het bieden van vervolgonderwijs binnen de gemeente moeten worden onderzocht. Voor vervoer naar opleidingen buiten de gemeente moet worden gestreefd naar een goede mogelijkheid voor openbaar vervoer. In verband hiermee zou er een snelbusverbinding tussen Groningen en Ter Apel moeten komen.
Inspraak
Jongeren moeten zoveel mogelijk betrokken worden bij het maatschappelijk proces. Binnen de scholen voor basis- en voortgezet onderwijs moeten ze door bijvoorbeeld een leerlingenraad de mogelijkheid hebben hun wensen en ideeën kenbaar te maken en deel te nemen aan een maatschappelijke en sociale dialoog. Ook de gemeente moet open staan voor structurele inspraak en samenspraak met minderjarige inwoners. De gemeente moet dan ook het initiatief nemen voor een regelmatig overleg met (vertegenwoordigers van) minderjarige inwoners.
Eigen ontmoetingsplek
Een eigen ontmoetingsplek, waar allerlei activiteiten kunnen plaatsvinden, is voor de jeugd in alle kernen belangrijk. In een jeugdaccommodatie moeten middelen beschikbaar zijn zoals bijvoorbeeld materiaal voor workshops. Er moet een beheerder zijn, maar jongeren dienen nadrukkelijk bij het beheer betrokken te worden. Natuurlijk is contact met jongeren op straat eveneens van belang. De ontmoetingsplekken moeten zoveel mogelijk open zijn op momenten dat er behoefte aan is.
Voorlichting
Om verslaving (drugs, alcohol) te voorkomen, is continu voorlichting nodig, waarbij het landelijk beleid de richtlijn is. Drank- en drugsgebruik door jongeren onder de zestien jaar moeten zo vroeg mogelijk worden gesignaleerd en op een doeltreffende manier worden tegengegaan. De gemeente moet bereid zijn om het ontmoedigingsbeleid - ook financieel - te ondersteunen.
Kinderopvang
GroenLinks ziet kinderopvang als een basisvoorziening. Er moet naar worden gestreefd om kwalitatief goede en betaalbare voorzieningen (ook gastoudergezinnen) in alle kernen aanwezig te laten zijn.
14. Onderwijs
Goed onderwijs moet jongeren de kans bieden zich maximaal te ontwikkelen, waardoor zij mede in staat worden gesteld om als verantwoordelijk burger deel te nemen aan de maatschappij in al haar facetten. Iedereen moet de kans krijgen zijn of haar vermogens te ontwikkelen. Geslacht, maatschappelijke klasse, godsdienst en cultuur mogen daarbij geen belemmeringen zijn. In ieder geval het basisonderwijs moet in de eigen omgeving gevolgd kunnen worden.
Het onderwijs moet goed bereikbaar en betaalbaar zijn voor iedereen. De gemeente moet zorgen voor een kwalitatief goed onderwijsbeleid, samen met ouders en leerkrachten. Schoolvervoer en overblijfmogelijkheden spelen hierbij een grote rol.
In onze veelkleurige samenleving is het belangrijk dat het onderwijs zich richt op het leren samenleven en samenwerken zonder discriminatie. Natuureducatie, (inter)culturele vorming en voorlichting over alcohol en drugs horen thuis in het lesprogramma. Vanzelfsprekend mag dit niet ten koste gaan van de ‘standaardvakken’ taal, rekenen, enz. Speciale aandacht moet er zijn voor onderwijs aan allochtone kinderen. Ouderparticipatie van allochtonen moet bevorderd worden.
Voortgezet onderwijs
Het voortgezet onderwijs in de gemeente wordt sterk gestimuleerd en zo mogelijk uitgebreid. Het is daarom goed dat op de RSG Ter Apel inmiddels ook de opleidingen lwoo (leerwegondersteunend onderwijs) en Techniek Breed van start zijn gegaan. De school is mede hierdoor sterk gegroeid, waardoor op korte termijn uitbreiding van het gebouw aan de Oude Weg noodzakelijk is. Ook de gemeente moet zich inspannen om een adequate huisvesting voor de RSG mogelijk te maken.
Er moet slagvaardig ingespeeld worden op nieuw onderwijsbeleid en nieuwe inzichten, zoals de maatschappelijke stage.
Volwassenen
De gemeente bevordert de volwasseneneducatie op plaatsen die met het openbaar vervoer bereikbaar zijn. Dit geldt voor zowel de basiseducatie als de beroepsgerichte educatie. Ook het speciaal op herintredende vrouwen gerichte onderwijs wordt bevorderd. Cursussen op het gebied van vrouwenemancipatie worden gestimuleerd.
Basisonderwijs
De gemeente is het schoolbestuur van het openbaar onderwijs. Alle vormen van onderwijs moeten gelijk behandeld worden. De openbare school is toegankelijk voor iedereen. Het is een kosteloze voorziening. Alles moet in het werk gesteld worden om scholen ook in de kleine kernen te behouden.
Dit kan bijvoorbeeld door samenwerking van scholen voor openbaar en bijzonder onderwijs.
Medezeggenschap
Aan medezeggenschap wordt actief invulling gegeven door een Medezeggenschapsraad met een ruime vertegenwoordiging van ouders van leerlingen.
Randdiensten
Docenten aan de basisschool kunnen veel, maar niet alles. De kwaliteit van het onderwijs wordt bevorderd door voldoende bijscholingsactiviteiten en de inschakeling van deskundigen van buiten de school. De bestaande mogelijkheden op het gebied van schoolbegeleiding, muziekonderwijs
en de bibliotheek worden bevorderd op alle scholen. Het voorkomen en verhelpen van spraakmoeilijkheden is een zaak van deskundigen in de gemeente: de kwaliteit en bereikbaarheid van de preventieve en de curatieve logopedie blijven gehandhaafd.
Computers
Het verstrekken van computers aan scholieren wier ouders niet in staat zijn deze te bekostigen, dient gecontinueerd te worden.
15. Over grenzen heen
Ook voor onze gemeente houdt de wereld niet op bij de eigen gemeentegrenzen. Het besef groeit dat wij allen deel uitmaken van en verantwoordelijk zijn voor een wereld waarin ons milieu bedreigd wordt, mensen honger en armoede lijden en mensenrechten worden geschonden.
De ontwikkeling van mens en milieu zijn nauw met elkaar verbonden. Massaal en van onderop zullen regeringen gestimuleerd moeten worden om samen te werken en om verdergaande maatregelen te nemen om onze wereld leefbaar te maken en te houden.
Gemeenten, en dus ook de gemeente Vlagtwedde, kunnen hierbij een belangrijke rol spelen door gezamenlijk stelling te nemen en het gesprek aan te gaan met de rijksoverheid en organisaties op het gebied van vluchtelingenopvang, ontwikkelingssamenwerking en milieu. Maar ook met gemeenten in andere landen. Wereldwijde afspraken over milieu en duurzaamheid moeten worden vertaald in gemeentelijk beleid. Met betrekking tot de wereldgodsdiensten dienen wij ons te realiseren dat bijvoorbeeld ook de islam in Nederland voor velen belangrijk is. Deze godsdienst verdient evenveel respect als andere religies.
Met andere woorden: de gemeente moet in haar beleid op allerlei terreinen de visie uitdragen dat zij zich medeverantwoordelijk voelt voor het tot stand brengen van een schonere en rechtvaardigere wereld.
Gemeentelijke samenwerking
Naar de mening van GroenLinks is samenwerking met omliggende gemeenten een onontkoombare noodzaak. Als kleine gemeente zal het steeds lastiger worden om voldoende deskundigheid in huis te halen en om alle problemen (o.a. ontstaan door decentralisatie) die op ons afkomen op te lossen. Wij zijn dan ook voor een intensieve samenwerking met de gemeenten Bellingwedde en Stadskanaal. Als deze samenwerking te zijner tijd uit praktische overwegingen uitmondt in een gemeentelijke fusie tussen deze drie gemeenten, dan is GroenLinks vóór, mits hier een duidelijk draagvlak onder de bevolking voor is. Een andere voorwaarde is dat het voorzieningenniveau voor de individuele burger er niet onder mag leiden.
Asielzoekers
De behandeling van vluchtelingen in de gemeente blijft voor GroenLinks een belangrijk aandachtspunt. De regels dienen goed te worden nageleefd. Daarnaast blijft het de vraag in hoeverre de terugkeerlanden ook veilige landen zijn voor een individuele asielzoeker. Nog steeds worden maandelijks mensen op straat gezet zonder voorzieningen en al gebeurt dat niet in onze gemeente, toch voelen we ons verantwoordelijk voor een humaan beleid. Wij willen voorkomen dat we willens en wetens in Nederland een kansloze onderklasse creëren, met alle kwalijke gevolgen van dien.
Asielzoekers met een status zijn zonder meer welkom in de gemeente. Voor een goed en gastvrij opvangbeleid en adequate huisvesting moet worden gezorgd.
Mondiale verhoudingen
De belangrijkste oorzaak van de komst van economische vluchtelingen is de scheve verhouding tussen rijke en arme landen. In veel ontwikkelingslanden is nauwelijks toekomstperspectief: geen werk, weinig scholing, geen toekomst voor de kinderen. Door eerlijke handelsafspraken en door lucratieve, maar uitbuitende ondernemingen te boycotten, kunnen we meewerken aan betere ontwikkelingsperspec-tieven.
De betrokkenheid van de eigen bevolking op het terrein van milieu en bewustwording van mondiale verhoudingen kan worden bevorderd door voorlichting en onderwijs. De gemeente moet op allerlei terreinen haar eigen betrokkenheid in daden omzetten. Het inmiddels ingezette millenniumcomité kan hieraan een belangrijke bijdrage leveren.
Bij acties door de bevolking ten behoeve van projecten in de ontwikkelingslanden wordt onder andere gebruik gemaakt van de wettelijke mogelijkheden van de gemeente om de bedragen te verdubbelen.
GroenLinks vindt dat de gemeente een voorbeeldfunctie moet vervullen door producten te gebruiken en te propageren waarvan de opbrengst meer ten goede komt aan de producenten in ontwikkelingslanden
(bijvoorbeeld Max Havelaarkoffie). Ook kan de gemeente kunst uit ontwikkelingslanden aankopen. Vanzelfsprekend dient zij initiatieven op multicultureel gebied te ondersteunen.
Wereldwinkel
Wereldwinkels verkopen producten die zonder extreme milieubelasting, zonder kinderarbeid en voor een ‘eerlijke’ prijs gemaakt zijn. Met voorlichting over de productiewijze en daarmee over mondiale verhoudingen kunnen wereldwinkels een bewustmakende rol spelen. Zij worden waar nodig door de gemeente ondersteund.
Partnerschap
Vlagtwedde heeft een partnerschap met de Duitse gemeente Haren, de Poolse gemeente Miedzyrzecz en de Franse stad Andrésy. Uitwisselingsprogramma’s op het gebied van onderwijs, cultuur, sport, bedrijfsleven en overheid worden gestimuleerd. Door dergelijke activiteiten wordt de blik verruimd en kunnen we van elkaar leren.
Door een bredere bekendmaking van de partnerschappen kunnen meer inwoners van de gemeente de kans krijgen betrokken te zijn, waardoor de motivatie om deel te nemen aan activiteiten door verenigingen en individuen vergroot kan worden. Een sterk comité, dat zich gesteund weet vanuit de gemeente, is hiervoor een voorwaarde.
16. Bestuur en burgerzaken
Leven is altijd in beweging zijn. Vanzelfsprekend speelt de politiek op die dynamiek in. Goed bestuur betekent voor GroenLinks dat de burger serieus wordt genomen en het politieke proces gekenmerkt wordt door openheid.
Voorlichting
De gemeente vindt openbaarheid van bestuur vanzelfsprekend. Voorlichting is een belangrijk instrument om dit te bereiken, net als - in bepaalde gevallen - een referendum.
Er moet begrijpelijke taal worden gebruikt. Zowel de burgers als de pers worden zo volledig mogelijk geïnformeerd. Inwoners worden ook tijdig op de hoogte gesteld van plannen. Aan alle betrokkenen wordt de gelegenheid gegeven zich hierover uit te spreken. De meningen van de burgers moeten even serieus worden genomen als de voorstellen van de ambtenaren en andere adviseurs.
Jaarlijks verschijnt er een gemeentegids, waarin informatie wordt gegeven over onder andere economische, sociaal-culturele, politieke en toeristische activiteiten.
De voorlichting moet op een goed niveau blijven door het wekelijkse persuurtje en de volledige informatie in de Ter Apeler Courant, echter niet voordat betrokkenen zijn ingelicht!
Burgers worden actief voorgelicht over mogelijkheden en procedures, bijvoorbeeld door het verspreiden van een ‘Seniorenwijzer’, via het Woonzorgbureau, een (interactieve) site op internet en een voorlichter die in bepaalde gevallen op huisbezoek komt.
Dienstverlening
Brieven van maatschappelijke groeperingen en individuele burgers dienen binnen redelijke tijd te worden beantwoord. Als blijkt dat zulke brieven bedoeld zijn voor de gemeenteraad, moeten ze zo mogelijk tijdens de eerstvolgende raadsvergadering behandeld worden. Ook de afhandeling van klachten dient vlot te verlopen.
Het gemeentehuis moet op een avond in de week open blijven voor het publiek, zodat ook werkenden met een volledige baan hun zaken kunnen regelen.
Openbaarheid van bestuur
Burgers moeten ook in de toekomst aan het begin van de meningsvormende raadsvergadering spreektijd krijgen over punten die niet op de agenda staan. Uiteraard moeten de burgers van ruime inspraakmogelijkheden gebruik kunnen maken.
Ook niet-raadsleden zijn benoembaar in de meningsvormende raadsvergadering. Besloten vergaderingen moeten tot het uiterste beperkt blijven.
Rampen
De politieke discussie over het voorkomen en bestrijden van (mogelijke) rampen heeft geleid tot realistische rampenbestrijdingsplannen en oefeningen. Aanpassingen zullen van tijd tot tijd nodig zijn. Ook de aangrenzende regio’s moeten hierbij betrokken worden. Het gedogen van gevaarlijke situaties is onaanvaardbaar. Er moet een strikt handhavingsbeleid worden gevoerd.
Personeel
De gemeente is één van de grote werkgevers. Ze dient een goed en menselijk personeelsbeleid te voeren.
Zo nodig moet werk uitbesteed kunnen worden. De gemeente moet wel duidelijk de regie blijven voeren en de kwaliteit bewaken. In financieel krappe tijden moet kritisch worden gekeken naar de noodzaak van vervanging van personeel dat op natuurlijke wijze vertrekt. Anderzijds moet er voor worden gewaakt dat door het inhuren van ‘derden’ de financiële winst verloren gaat.
Er komen steeds meer juridische problemen op de gemeente af. Er moet een degelijke afweging worden gemaakt of deze zaken intern (door het aantrekken van hoogwaardig personeel) of extern kunnen worden afgewikkeld.
Bij de eventuele samenvoeging met andere gemeenten staat een zorgvuldig personeelsbeleid voorop. Er moet een goed sociaal plan worden opgesteld, waarmee gedwongen ontslagen voorkomen worden.
17. Financiën
Een gemeente verschilt in financieel opzicht niet van een normaal huishouden. Ook hier geldt dat als we het ene doen, we het andere moeten laten. De raadsleden moeten in de gelegenheid zijn de financiële gang van zaken kritisch te volgen. Zij moeten immers verantwoording afleggen tegenover de burgers.
Ook in deze raadsperiode moet ernaar worden gestreefd de belastingdruk zo min mogelijk te laten stijgen. Voor de raadsleden en dus ook voor de individuele inwoner van deze gemeente moet inzichtelijk worden gemaakt op welke wijze het geld besteed wordt.
Belastingen
De druk van gemeentelijke belastingen en heffingen moet in een redelijke verhouding staan tot het inkomensniveau door individuele vrijstelling, ontheffing of vermindering van belasting.
Individuele vrijstellingen, of verminderingen van belastingen moeten blijven bestaan. De gemeente moet de individuele burger actief op de mogelijkheden wijzen.
Gedrag dat voor overlast of vervuiling zorgt en door de burger vermeden kan worden, moet de gemeente zwaarder belasten.
Financieel overzicht
De raad moet periodiek, door middel van voor- en najaarsrapportages en de gebruikelijke jaarrekening geïnformeerd worden over de financiële ontwikkelingen. Tussentijds moet de raad tijdig worden geïnformeerd over overschrijdingen van beschikbaar gestelde budgetten, maar ook over budgetten die niet of niet geheel zijn benut.
Met andere woorden:
de gemeente moet in haar beleid op allerlei terreinen de visie uitdragen dat zij zich medeverantwoordelijk voelt voor het tot stand brengen van een schonere en rechtvaardigere wereld.





